Reakcje, które pragnę przedstawić, mogą zostać zaprezentowane w wielu wariantach, w zależności od tego, jaki efekt chcemy uzyskać. Nie są skomplikowane, nie wymagają specjalnych warunków środowiskowych, są względnie bezpieczne. Należy jednak pamiętać, że ich substraty jak i produkty NIE nadają się do spożycia!
Czego potrzeba?
- Pudełko zapałek – zwykłe, z draską. Za 10gr
- Kran z zimną wodą
- Zapalniczka
- Mąka ziemniaczana – do kupienia w sklepie spożywczym. Skrobia ziemniaczana. Koszt ok. 3zł
- Woda
- Jodyna (alkoholowy roztwór jodu w wodzie). Silnie brudzi. Do kupienia w aptece. Koszt ok. 5zł
- Sok z cytryny
Co można z tego zrobić?
- „Magiczna ciecz”
- „Płonące palce”
- „Niewidzialny atrament”
„Magiczna ciecz”
Jest to właściwie zjawisko fizyczne a nie reakcja chemiczna. Bazuje ono na specyficznym zachowaniu się mieszanki skrobi ziemniaczanej z wodą- tworzeniu się cieczy dylatacyjnej, czyli płynu, który pod wpływem działania siły zmienia się w ciało stałe. Do mieszanki można dodać jodynę, by ciecz zmieniła kolor na niebieski.
Przebieg doświadczenia: Do miski wsypujemy trzy czubate łyżki mąki ziemniaczanej i zalewamy około 40ml wody. (1/5 szklanki). Dokładnie (w miarę możliwości oczywiście) mieszamy. Jeżeli płyn nie chce stać się ciałem stałym pod wpływem np. mieszania (nie zamienia się w coś w rodzaju gluta) należy dodać więcej skrobi. Profesjonalny film obrazujący właściwości tej cieczy można zobaczyć pod tym adresem: http://www.youtube.com/watch?v=sXRLU3nZ-3E
„Płonące palce”
To doświadczenie jest niebezpieczne. Należy uważać na opary ze spalonej draski ! Najlepiej jest przeprowadzać je w dobrze wietrzonym pomieszczeniu.
Rekcja ta bazuje na własnościach zawartego w drasce od zapałek fosforu. Podczas spalania draski część fosforu paruje z kartonu i osadza się na zimnym kranie. Po starciu go palcem, pod wpływem temperatury ciała następuje utlenienie, czego objawem jest biały dym.
Przebieg doświadczenia: Z pudełka od zapałek wycinamy draskę i kładziemy ją na kranie. Odkręcamy zimną wodę a draskę spalamy. Zwęglone pozostałości usuwamy z kranu zaś powstały nalot ścieramy palcem. Po chwili pojawi się dym. Dokładny przebieg wraz z opisem można obejrzeć pod tym adresem: http://www.youtube.com/watch?v=CTjAk4uhk8A
„Niewidzialny atrament”
Doświadczenie to bazuje na specyficznych właściwościach jodyny- posiada ona „dar wykrywania skrobi”. Co to znaczy? W przypadku, gdy roztwór jodyny trafi na skrobię zmienia kolor z brązowego na niebieski. I właśnie to zjawisko wykorzystamy w naszym doświadczeniu.
Przebieg doświadczenia: Na kartce zapisujemy informację pędzlem zamoczonym w soku z cytryny lub piórem, którego nabój wypełniamy wyżej wymienionym sokiem. W celu rozszyfrowania do miski z wodą (takiej, do której zmieści się nasza wiadomość) wlewamy ok. 10 kropel jodyny. Następnie wkładamy kartkę z zapisaną tajną informacją. Papier powinien zabarwić się na niebiesko we wszystkich miejscach, prócz tych potraktowanych sokiem cytrynowym.
Stefan
