Ostatnio czytając wymagania na stopień Harcerza Orlego natrafiłem na jedno z przykładowych zadań związanych z pracą nad sobą. Polegało ono na przeczytaniu encykliki Jana Pawła II. Jako że układałem wtedy swoją próbę na ten stopnień, pomyślałem, że będzie to dobre zadanie. Encyklika ta, jak (prawie) każda inna, nie jest prostą lekturą. Łączy ona w sobie zagadnienia filozoficzne, teologiczne i społeczne. Jej język jest trudny, charakteryzuje się patosem i osobiście przyznam się, że niektóre zagadnienia pisma musiałem czytać kilka razy, by do końca zrozumieć ich przekaz.
Czym jest encyklika?
Encyklika to pismo napisane przez papieża, skierowane nie tylko do biskupów czy księży, ale do wszystkich wiernych. Encykliki poruszają tematy wiary, szerzenia jej, struktury kościoła czy też człowieczeństwa. Pierwszą encykliką było wydane w XVIII wieku ,,Ubi Primum” napisane przez papieża Benedyta IV.
Laborem Exercens
Encyklika ,,Laborem Exercens” jest dopełnieniem Jana Pawła II do wydanej 90 lat wcześniej ,,Kwestii Społecznej”, Leona XIII. Papież podejmuje w niej temat pracy, w wymiarze duchowym. ,,Laborem Exercens” oznaczające dosłownie ,,ćwiczenia pracy” głosi, że praca jest podstawą życia każdego człowieka, a jego głównym obowiązkiem jest rozwijanie się. Orędzie zostało wydane w latach 80 ubiegłego wieku, czyli w czasie rozpowszechniania się nowych technologii oraz przemian społecznych. Jan Paweł II powiedział w niej, że nie należy stać w miejscu, tylko ciągle brnąć do przodu, a zmiany wcale nie są złe.
Krótko o treści
Encyklika opisuje najważniejsze aspekty pracy: to że jest ona obowiązkiem człowieka, a człowiek powinien pracować jeśli nie dla Boga, bo tak głosi Biblia, to przynajmniej dla społeczeństwa, rodziny lub też własnego utrzymania. Papież pisze, że to ,,[…] praca jest dla człowieka, a nie człowiek dla pracy” i pomimo tego, że różne zawody mają różną wartość to nade wszystko liczy się fakt, że człowiek działa, a jego trud wspiera innych. Głosi rówież, że jest ona dokończeniem dzieła Stwórcy jakim jest świat. Człowiek jako obraz Boga, powinien władać nad lądami, wodą i niebem, a właśnie praca mu to umożliwia. Poza tym praca jest zadośćuczynieniem za grzech pierworodny, trud pracy przybliża człowieka do postaci Jezusa, chcącego odkupić ludzkość.
Orędzie opisuje również jakie problemy związane z pracą spotykamy w dzisiejszym świecie. Jednym z nich jest brak miejsc pracy. Papież głosi, że wszyscy pracodawcy powinni zastanowić się nad tzw. całościowym planowaniem, by jak najwięcej osób mogło pracować. Kolejnym problemem pracy jest kapitalizm, w którym pracę ludzką traktuje się jako ,,sui generis towaru czy anonimową siłą potrzebną do produkcji (mówi się wręcz o sile roboczej)”, przez co traci się szacunek do ludzi ją wykonywających .
Encyklika Jana Pawła II podejmuje tematy współczesne oraz motywuje czytelnika do działań. Polecam ją wszystkim tym, którzy podobnie jak ja, cierpią na prokrastynację i wszystko odkładają ,,na potem”. Pomimo tego, że nie czyta się jej ,,lekko” nie można jej nazwać nequam exercens (jak uczyniłem to w tytule), a wartości w niej zawarte są jak najbardziej bliskie ludziom, a w szczególności nam – harcerzom.
Maciej Rewers
drużynowy 106 ŁDH
fot. Flickr user Mike S (CC BY-NC-ND 2.0)
