Niniejsza instrukcja ma na celu zapoznanie czytelnika z podstawowymi zasadami życia w Szwecji. Poniższe porady zostały sprawdzone przez grupę ochotników z całego świata, którzy przez cały czas pracują nad ich ulepszeniem.
Zakupy
Szwecja to kraj równości społecznej, więc opinie na temat wysokich cen wyrażaj tylko i wyłącznie w myślach, ponieważ niektórzy z nich znają polski, a prawie każdy rozumie angielski. Należy pamiętać o innej walucie, jaka jest używana. Większa liczba na kartce nie oznacza wyższej ceny w złotówkach. Pamiętaj, że ceny są podane na litr lub kilogram. Cenną informacją jest, że Szwedzi kochają kolejki i nie znoszą tych, którzy wpychają się do nich. Gdy uważasz, że cena produktu jest za wysoka udaj się do pracownika sklepu, a ten zwróci ci pieniądze. To nie jest targowanie się, które jest ściśle zabronione.
Procedura robienia zakupów:
-
Odnalezienie sklepu, jaki potrzebujemy.
-
Wejście do sklepu. Należy zauważyć, że w ramach ogólnej równości sklepikarze otwierają sklepy o 9 (czasami o 8), więc zwrot „skoczyć po świeże bułeczki na śniadanie” jest tutaj kompletnie nieznany i niemożliwy do wykonania.
-
Zakupy właściwe.
-
Stanie w kolejce. Jest to narodowa tradycja tego zacnego narodu, mając do wyboru dwie kolejki długą i krótką prawdziwy Szwed wybierze tę dłuższą. Ten fakt jest wykorzystywany bezlitośnie przez obcokrajowców, szczególnie Finów.
-
Dokonanie płatności.
-
Opuszczenie sklepu.
Podróżowanie
Stwierdzono, że wiele osób w każdym wieku uprawia sport (bieganie, chodzenie i inne). Wydawać może się to dziwne i dość snobistyczne, aczkolwiek jest to wynik niesprzyjających warunków w komunikacji. Koszt biletu miesięcznego wynosi 1/3 miesięcznej opłaty za akademik. W przeliczeniu na posiłki gotowane samodzielnie będzie to 21 posiłków (tydzień jedzenia bez oszczędzania, ale także bez wyrafinowanych potraw). Aby zaoszczędzić wielu ludzi wybiera uprawianie sportu i podróżowanie pieszo. Posiadanie własnego samochodu jest także tańsze, aczkolwiek problemem jest parkowanie (płatne całą dobę, 7 dni w tygodniu). Zakazane jest podchodzenie do przejścia dla pieszych bez zamiaru przekroczenia go, z powodu możliwości wstrzymania ruchu na skrzyżowaniu. Kierowca będzie czekać, aż przejdziesz lub odejdziesz, ewentualnie zapyta się czy nie potrzebujesz pomocy. Uwaga dla kierowców: jeśli posiadasz zamiar przekroczenia prędkości choćby o 1 km/h na końcu instrukcji znajduje się numer konta, na które należy wpłacić pieniądze w celu uchronienia ich przed złym wykorzystaniem (autor znajdzie miejsce i zastosowanie dla drugiego notebooka). Szwedzi są dumni z posiadanych krajobrazów, dlatego w myśl równości samochody (nawet na autostradzie) poruszają się na tyle wolno, że kierowca może je spokojnie podziwiać. Uwaga! Drogi należą do przestarzałych konstrukcji bez wbudowanych urządzeń budzących (patrz dziur).
Procedura podróżowania:
-
Sprawdzenie na mapie punktu docelowego.
-
Jeżeli odległość jest mniejsza niż 8 km idziesz pieszo.
-
W przypadku większych odległości należy odnaleźć przystanek autobusowy; bilety można zakupić u kierowcy, jeśli nie ma miejsc siedzących prawdopodobne jest (w ramach równości), że bilet będzie zbyteczny.
-
Pytaj ludzi o drogę, zawsze pomogą i zawsze rozumieją angielski (nie mylić z mówią po angielsku). Bądź szczęśliwy, jeśli napotkasz jakiegoś mieszkańca (przeczytaj Teoria lamp).
-
Wracanie ze sklepu z mnóstwem tanich rzeczy (opcjonalne, acz często używane).
-
Szczęśliwy powrót i odpoczynek.
Środowisko
Widok braku śmieci na terenach zalesionych jest równie typowym, co brak śmietników w centrum miasta. Powodem zaistniałej sytuacje jest daleko posunięta segregacja i odzyskiwanie surowców wtórnych. Z tego powodu autor tego tekstu posiada bogatą kolekcję butelek po Cola-Coli (26 sztuk), jako rezerwę finansową. W większości sklepów znajdują się automaty przyjmujące puste opakowania, za które otrzymuje się bon, który można zrealizować w danym sklepie. Podawanie procedury wyrzucania śmieci jest bezcelowe z powodu łudzącego podobieństwa procesu znanego w Polsce.
Teoria lamp
W określonych godzinach (1-24) obcokrajowcy mogą mieć problemy z napotkaniem Szweda, bądź Szwedki. Istnieje wyjaśnienie tego zjawiska. W Szwecji tylko dwa miasta są zaludnione, są to Sztokholm i Goteborg. Inne miasta pozostają prawie niezaludnione. W każdym z nich istnieje grupa sklepikarzy oraz osób, które zapalają światła w domach, odśnieżają i przestawiają samochody. Domy w większości nie posiadają zasłon, więc prawie każde pomieszczenie jest widoczne z ulicy. Przez kilka tygodni grupa ochotników przemierzała miasto Boras w poszukiwaniu ludzi w tychże domach, napotkano tylko dwie osoby (prawdopodobnie zapalały światła lub miały dyżur). Do teorii lamp należy dodać fakt braku otwartych pizzerii, restauracji po godzinie 16 (8 na 10 jest już zamknięta), nawet w weekend.
Uwagi końcowe od autora
W powyższym teksie starałem się zebrać główne cechy Szwecji. Nie traktujcie wszystkiego dosłownie, zdrowy rozsądek podpowie wam co jest prawdziwe, a co jest przerysowane. Bardzo pomocnym w tworzeniu „przetrwalnika” był mój sąsiad, Albin, rodowity Szwed, a także inni studenci, z którymi poznajemy ten kraj. Większość pomysłów na przerysowanie pochodzi właśnie od Albina. Obalam więc stereotyp o Szwedach, że są zamknięci i bez poczucia humoru. I jeszcze jedna bardzo ważna sprawa „mroźna Szwecja” jest tylko na dalekiej północy – na południu pogoda jest taka sama jak w Polsce.
pwd. Filip Zdziennicki H.O.
