Witajcie! Przed Wami cykl artykułów dot. metodyki prowadzenia drużyny harcerzy, a może i nie tylko. W prezentowanych wraz z każdym nowym numerem artykułami będę się starał pomóc Wam i sobie znaleźć odpowiedź „Jak prowadzić dobrą drużynę harcerzy?”. Razem będziemy przemierzali niezgłębione przestrzenie dotyczące wizji drużyny, odkrywali, czym jest dla nas obrzędowość, czy głowili się, jak pokierować naszym ZZ-tem. Mam nadzieję, że praca będzie wspólna, a współpraca owocna. Liczę na komentarze, polemiki i mam nadzieję, że to wszystko przybliży nas do prawdy!
Każdy drużynowy, obejmując swoją funkcję, marzy o tym, by jego drużyna była dobra. Ale można w tym momencie zadać usprawiedliwione pytanie – Co to znaczy dobra? Niektórzy odwołują się do swoich wspomnień z młodości harcerskiej, inni do przykładów innych drużyn, jeszcze inni do historii lub do własnej wizji zbudowanej na podstawie autorskich pomysłów, czy twierdzeń. Każda droga jest dobra, byle była wybrana świadomie. Nie jesteśmy bowiem rzemieślnikami, lecz artystami rzeźbiącymi w najszlachetniejszym materiale, jakim jest człowiek.
Od czego zacząć?
Drogi druhu drużynowy. Zamknij teraz oczy i spróbuj wyobrazić sobie drużynę Twoich marzeń. Spróbuj w wyobraźni dodawać kolejne szczegóły. Gdy to już uczynisz, otwórz oczy i zapisz wszystko na kartce. Spróbuj przełożyć te obrazki, które przemknęły Ci przez głowę zamienić na konkrety. Gdy to już uczynisz, spój na poniższą listę. Być może znajdziesz na niej coś, o czym nie pomyślałeś.
Dziedziny pracy z drużyną harcerzy:
- Program
- Wychowanie
- Organizacja
- Struktura
- Obrzędowość
- Duch drużyny
- Informacja
- Techniki harcerskie
- Współpraca
- Dokumentacja
- Wyposażenie
- Finanse
- Umundurowanie
- Stopnie
- Metoda
- Przygoda
- Wyjątkowość
Gdy to już zrobisz, spróbuj o każdej z tych dziedzin coś dopisać. Coś, na czym bardzo chciałbyś się skupić. W dziale „Informacja” może to być chociażby strona internetowa, zaś w dziale „Wychowanie” może znaleźć się wiara. To z kolei można doprecyzować jeszcze bardziej, rozbić na mniejsze czynniki. I tak w nieskończoność… Lecz nie przejmuj się. Ta lista posłuży przede wszystkim Tobie w uświadomieniu sobie, co jest jeszcze do zrobienia, na co chcesz postawić nacisk w pierwszej kolejności.
Standardy a wyjątkowość
Być może zdziwiło Cię to, że na pierwszym miejscu wymieniłem takie oczywistości, jak liczebność, czy umundurowanie. Nie ma w tym jednak nic dziwnego. Każdy z nas bowiem wie, że nie można nazwać drużyną grupy 5 ludzi, a już na pewno nie jest to drużyna marzeń. Tak samo jak grupa przyjaciół bez mundurów, zastępów, czy obrzędowości tą drużyną nie jest. Dlatego, żeby można było mówić o rzeczach absolutnie najważniejszych, jakimi są na pewno wychowanie, idea służby, czy braterstwo, to najpierw musimy zająć się podstawami, w oparciu o które tę drużynę będziemy budować. Żaden z wyżej wymienionych aspektów nie istnieje samodzielnie. One się uzupełniają, a czasem tak mocno przenikają, że trudno je rozdzielić. Dobrym narzędziem pomagającym w dojściu do odpowiednich standardów pracy z drużyną harcerzy jest Regulamin Kategoryzacji Drużyn Harcerzy ZHR.
Gdy już uświadomisz sobie, druhu drużynowy, czego nie chcesz zaniedbać i o jakie standardy chcesz dbać, pomyśl sobie o tym, co ma być w Twojej drużynie wyjątkowe. Spróbuj wymyślić choć jedną cechę, która będzie Was wyróżniała na tle innych drużyn. Może sprawność fizyczna? Może techniki harcerskie, a może istota służby w życiu harcerskim? Wokół tego buduj wszystko inne, tak, by nadać drużynie jej wyjątkowy charakter.
Misja drużyny:
Jednak uświadomienie sobie, jaka moja wymarzona drużyna ma być to dopiero połowa drogi. Bo po co komu drużyna, która będzie istniała sama dla siebie, która nie będzie wpływała na rzeczywistość i siała dobra? Odpowiedź sami dobrze znacie. Dlatego czas określić MISJĘ, jaką przed drużyną postawicie. Nie chodzi o to, by była ona ustalona raz na zawsze, ale o to, by była i byście mieli ją z tyłu głowy, gdy działacie z drużyną. To na jej podstawie będziesz przekonywał chłopaków z ZZ-tu do kolejnych działań, akcji i ciężkiej pracy na rzecz drużyny. To, być może innymi słowami, ale taką samą treść, będziesz druhu drużynowy przekazywał na wieczornych apelach na obozie podsumowując dzień i mówiąc, co mogło być lepiej, a w czym się dzisiaj sprawdziliście.
Teraz przed Tobą kolejne zadanie. Przeczytaj poniższy tekst. Masz na to tylko minutę. Nie przyglądaj mu się dłużej. Następnie weź kartkę papieru i napisz misję dla swojej drużyny. Napisz ją swoimi słowami, zawrzyj to, co od zawsze było w Twoim sercu i co jest dla Ciebie najważniejsze. Potem do mojego tekstu możesz powrócić. Podejść już bardziej na chłodno, ale pamiętaj – misja drużyny musi być określona przez Ciebie!
Stworzenie samodzielnej, sprawnej organizacyjnie, licznej drużyny harcerzy w ramach Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej, wypełniającej jego misję i program wychowawczy, oddziałującej silnie na środowisko lokalne i partnerów społecznych w wychowaniu młodzieży oraz będącej kuźnią kadr i ogniskiem nowych środowisk dla harcerstwa w środowisku.
Zapewnienie drużynie komfortowych warunków funkcjonowania zapewniających jej trwały i stabilny rozwój. Zorganizowanie wokół drużyny silnej grupy wsparcia wspomagającej jej bieżącą działalność i pomagającej jej zrealizować swoje cele strategiczne.
Stałe podnoszenie poziomu pracy drużyny, zarówno w sferze programowej, jak i metodycznej, organizacyjnej, czy technicznej. Wychowanie odpowiedzialnych, lojalnych, pracowitych i dobrze przygotowanych ideowo, metodycznie i organizacyjnie następców gotowych podjąć coraz to ambitniejsze cele w sztafecie pokoleń poprzez tradycję, zwyczaje oraz system wychowawczy drużyny.
Przekroczenie poziomem działania wymagań dla Drużyny Puszczańskiej Organizacji Harcerzy ZHR. Osiągnięcie poziomu Drużyny Rzeczypospolitej jedynie jako rezultatu ciężkiej pracy, nie zaś jako głównego celu w rozwoju drużyny.
Powyższą misję stworzyłem kiedyś na potrzeby mojej własnej pracy harcerskiej z drużyną. W pewnym stopniu może być jednak uniwersalna. Lecz nawet najpiękniejsze słowa, póki nie przekujesz ich w czyn, pozostaną jedynie słowami. Więc – do pracy!
Pamiętaj, druhu drużynowy, że to Ty, tu i teraz decydujesz, jaka Twoja drużyna będzie jutro, pojutrze i za kilka lat. To Ty wyznaczasz standardy i określasz priorytety. Prowadzenie drużyny to nie wyścigi. Tutaj nie są najważniejsze trofea i tytuły. Prowadzenie drużyny to sztuka, spróbuj stworzyć coś niezwykłego, klasę samą w sobie, a dzięki wytrwałości i ciężkiej pracy tytuł Drużyny Rzeczypospolitej będzie jedynie efektem ubocznym. :)
phm. Piotr Czaiński HR
