W dniach 4-13 listopada 2011 Okręg Łódzki ZHR świętował niepodległość organizując „Tydzień Patriotyczny”. Już po raz czwarty do wspólnego świętowania zaprosiliśmy Łodzian i drugi raz pod hasłem: „Tydzień Patriotyczny. Kilka dni. Mnóstwo możliwości. Świętujmy razem!”, tym razem skala i rozmiar przedsięwzięcia przerosły najśmielsze oczekiwania. Ale nie o tym będzie mój artykuł, a o świętowaniu niepodległości 80 lat temu …
Podstawowe treści wychowania moralnego i patriotycznego zawarte były i są w Prawie i Przyrzeczeniu Harcerskim. W okresie 20. lecia międzywojennego władze ZHP wielokrotnie deklarowały nierozerwalną więź między harcerstwem, a katolicyzmem. Już w 1920 roku NRH uchwaliła, że ZHP jest organizacją polskiej młodzieży chrześcijańskiej. Jednym ze sposobów poznania wartości, którymi kierowało się harcerstwo było i jest poznanie patronów. Patroni mięli być dla harcerek i harcerzy wzorem do naśladowania. W tamtym okresie szczególnym kultem otoczone były tradycje powstania styczniowego. W wychowaniu harcerskim szczególną rolę zwracano na stosunek do własnego, odrodzonego państwa. Stąd udział harcerzy w uroczystościach państwowych. Szczególne znaczenie wychowawcze miały te uroczystości, które organizowano z podkreśleniem więzi społeczeństwa z bohaterami walk o niepodległość.
Uroczystości 13 rocznicy odzyskania przez Polskę Niepodległości poprzedziło dnia 10.11.1931 nabożeństwo za duszę poległych żołnierzy w kościele garnizonowym, w godzinach wieczornych odbył się z udziałem Policji Państwowej, organizacji przysposobienia wojskowego oraz innych uroczysty capstrzyk na ulicach miasta. Na podwórzu koszar 28 pułku Strzelców Kaniowskich odbył się natomiast uroczysty apel poległych żołnierzy. Uroczystość ta odbyła się w świetle pochodni i przy warkocie werbli.
Główne obchody rozpoczęły się 11.11.1931 o godzinie 9 rano od nabożeństwa we wszystkich kościołach głównie dla młodzieży. Po nich miała się ona udać do swoich szkół, gdzie odbyć się miały uroczyste akademie i pogadanki poświęcone odzyskanej niepodległości. O godzinie 10 przez miasto przemaszerowała defilada wojskowa, która w katedrze św. Stanisława Kostki około godziny 11 uczestniczyła w mszy odprawianej przez biskupa Wincentego Tymienieckiego. Po mszy około godziny 12 ruszyła defilada spod gmachu kuratorium szkolnego (Piotrkowska 104) oddziałów garnizonu łódzkiego, policji, strzelca, harcerzy, straży itd. Defiladę przyjmował wojewoda Władysław Jaszczołt oraz dowódca DOK IV gen. Stanisław Nałęcz-Małachowski. Wieczorem w Sali filharmonii łódzkiej odbyła się uroczysta akademia z udziałem przedstawicieli władz miasta oraz organizacji społecznych. Uroczystościom towarzyszyła sprzyjająca pogoda. Domy były udekorowane flagami narodowymi. Na witrynach sklepowych umieszczone zostały portrety prezydenta Ignacego Mościckiego oraz Józefa Piłsudskiego.
Obok przywiązania do tradycji narodowych i państwowych ważną rolę w wychowaniu patriotycznym odgrywały własne dzieje harcerstwa. Pamięć ta przy okazji różnych rocznic, w tym święta niepodległości były bardzo eksponowane. Mimo, że harcerstwo było młodym ruchem, to doświadczenia z czasów przed I Wojną Światową, wojenne i tuż po wojenne, miały duże znaczenie dla tożsamości organizacji.
Źródło:
„Głos Poranny”, 11.11.1931, nr 309, rok III, „Dziś święto państwowe. Uroczysty obchód rocznicy odzyskania niepodległości”.
„Głos Poranny”, 12.11.1931, nr 310, rok III, „Święto niepodległości w Łodzi. Nabożeństwo w katedrze-Defilada- Akademia w Filharmonii”.
K. Jurek, Lilijka i łódka, Łódź 2007.
