„Przysięgam stać nieugięcie na straży Polski i bronić jej ze wszystkich sił. Nie będę szczędził trudu i krwi, ani własnych sił w tym mi dopomóż Bóg.
Przysięgam nie zdradzić mej organizacji, do której wstąpiłem i z nią ściśle pracować, strzec tajemnicy organizacyjnej i największe obowiązki wykonywać, w tym mi dopomóż Bóg.”
W 2005 roku nakładem Polskiego Towarzystwa Historycznego Oddział w Łodzi ukazała się książka „Z dziejów konspiracji młodzieżowych w Łodzi 1948-1953” autorstwa Jana Chańko i Zbigniewa Onufrzaka. I choć minęły już 4 lata od jej wydaniana, to chyba nie wielu z Nas miało okazję ją przeczytać. A warto! Okres, w którym autor opisuje dzieje konspiracji młodzieżowej nazywany jest w historii „stalinizmem”, publikacje okresu Polski Rzeczpospolitej Ludowej nazywały go „czasem błędów i wypaczeń”. Bez względu na przyjmowaną terminologię był to czas najtrudniejszy w dziejach powojennych ziem Rzeczypospolitej. W tym okresie następowała likwidacja legalnych ugrupowań politycznych, krwawo rozbijano zbrojne podziemie, a od 1948 roku rozpoczęto proces przemian wewnątrz organizacji młodzieżowych ze szczególnym uwzględnieniem Związku Harcerstwa Polskiego.
Podjęty przez autorów w książce problem konspiracyjnych organizacji młodzieżowych to próba ukazania mało znanych z książek historycznych losów łódzkiej młodzieży, która nie do końca godziła się z zachodzącymi w kraju zmianami. Dopiero za sprawą udostępnienia materiałów po byłych służbach specjalnych światło dzienne mogły ujrzeć bohaterskie czyny Naszych rówieśników. W książce znaleźć możemy szereg informacji o łódzkich organizacjach konspiracyjnych często związanych z ruchem harcerskim. Wśród wielu wymienionych można poznać „Związek Białej Tarczy”- organizacji założonej przez jednego z drużynowych XV ŁDH- Andrzeja Szletyńskiego. Książka ta może być także dobrym uzupełnieniem do zamieszczonego na łamach „Wywiadowcy” artykułu dotyczącego ZHP w Łodzi po 1945 roku.
