Lwów. Aktualnie największe miasto zachodniej Ukrainy, stolica obwodu lwowskiego. Miasto nierozerwalnie złączone z historią Polaków, którzy aktualnie stanowią trzecią co do wielkości grupę zamieszkującą Leopolis (wg. statystyk stanowią blisko 4% obywateli). Miasto, które wraz z wędrownikami mojej drużyny odwiedziliśmy już trzykrotnie. Dwa razy organizując Świąteczną Akcję Paczka – w której wzięło udział również spore grono harcerskie i instruktorskie z naszego Okręgu, a raz podczas obozu wędrownego po Ukrainie w 2008 roku. W tym roku z powodu panującej na Ukrainie epidemii wirusa A/H1N1 z wyprawy na Ukrainę musieliśmy zrezygnować, ale w przyszłym roku tuż przed świętami planujemy zachęcić Was do wzięcia udziału w akcji pomocy Polakom mieszkającym we Lwowie.
Z doświadczenia można powiedzieć, że nie mają tam lekko. Historia miasta silnie odbija się na relacjach jego mieszkańców – szczególnie tych konfliktowych spowodowanych tłem narodowościowym. Zgodnie z oficjalnymi informacjami, miasto założył (na tle dawnych zabudowań) w 1250 roku książę Daniel Halicki, i nadał mu nazwę Lwów na cześć swojego syna – Lwa. Ten z kolei po śmierci ojca przeniósł do niego stolicę Rusi Halicko – Włodzimierskiej (jednej z części powstałej po rozpadzie Rusi Kijowskiej).
Od 1340 roku rozpoczyna się polska historia tego miasta. Zgodnie z umową, po śmierci Bolesława Jerzego II miasto przechodzi pod władanie króla polskiego – Kazimierza Wielkiego, który miał poczucie misji obrony dziedzictwa przodków, a także wiary katolickiej. Walki o Lwów trwały, jednak zwycięstwa Kazimierza na stałe związały miasto z Królestwem Polskim. Dobre rządy wpłynęły nie tylko na rozwój samego miasta, ale również na zwiększenie zabudowy całej Rusi Czerwonej. Miasto zyskało kolejne przywileje – m.in. prawo składu, które znacznie zwiększyło jego znaczenie na międzynarodowym rynku co znajdowało swój wyraz m.in. w budowanych od średniowiecza okazałych budowlach obronnych, sakralnych i świeckich oraz w rozwoju nauki, kultury i sztuki.
Miasto już w tamtych czasach zamieszkane było przez ludzi różnych narodowości, kultur i religii – m.in. Polaków, Żydów, Rusinów, Ormian, Węgrów, Włochów,Tatarów etc. Taka „mieszanka” kulturowa, mimo iż polonizowana, dość szybko sprawiała że miasto cieszyło się ogromnym bogactwem kulturowym. Dowodem na to jest chociażby fakt, że jako jedyne na świecie posiadało trzy katolickie arcybiskupstwa różnych obrządków – łacińskie, ormiańskie, greckokatolickie.
Położenie i bogactwa sprawiały, że był cennym celem dla wielu wojsk. Dzięki licznym skutecznym obronom zyskał również tytuł miasta niezdobytego. 1658 rok to dla Lwowa bardzo ważna data, albowiem król Jan Kazimierz zrównał Lwów w prawach miejskich z Krakowem i Wilnem. Od połowy XVII wieku miasto dotyka jednak kryzys spowodowany ciągłymi atakami Kozaków, Turków i Szwedów.
1772 rok – pierwszy rozbiór Polski powoduje włączenie Lwowa do Austrii. Kolejne lata to walka z zaborcą, germanizacją i starania o zachowanie polskiego charakteru miasta. W wyniku pierwszej wojny światowej miasto wpada w ręce Rosjan, jednak bardzo szybko wraca pod rządy Austriaków. Wraz z upadkiem Austro- Węgier wybucha walka pomiędzy Polakami a Ukraińcami, która przejdzie do historii jako „Obrona Lwowa”. W listopadzie 1918 roku Ukraińcy zostają wyparci z miasta. Po zakończeniu walk Józef Piłsudski odznacza Lwów (co jest precedensem w polskiej historii) Krzyżem Virtuti Militari.
W okresie międzywojennym Lwów dynamicznie się rozwija, i obok Warszawy i Łodzi staje się największym polskim miastem. Zaraz po Warszawie zaś, staje się drugim ośrodkiem kulturalno – naukowym w państwie.
Układ Ribbentrop – Mołotow gwarantuje włączenie Lwowa do ZSRR. Sowieci prowadzą masowe grabieże i niszczą wszystko, co kojarzy się z polskością tego miasta. Przedstawiciele nauki i kultury kończą zamordowani, bądź wysłani na Syberię. Miasto pustoszeje. Przed wycofaniem się przed wojskami niemieckimi (1941 rok)Rosjanie mordują ponad 7 tysięcy polskich i ukraińskich więźniów. Po przejęciu miasta Niemcy rozpoczynają pogrom obywateli pochodzenia żydowskiego. Giną również Polacy. W dniach 22 – 27 lipca wybucha powstanie lwowskie i miasto znów trafia w ręce Sowietów.
Zgodnie z postanowieniem konferencji jałtańskiej miasto zostaje włączone do ZSRR, a jego polska ludność zostaje przesiedlona na tzw. ziemie odzyskane -po II wojnie światowej były to zachodnie i północne części kraju przyłączone do Polski.
Od 1991 roku Lwów wchodzi w skład niepodległej Ukrainy.
Polacy żyjący we Lwowie są w dość trudnej sytuacji, gdyż historyczne losy miasta wpłynęły na niezbyt życzliwe relacje polsko-ukraińskie. Mimo wszystko stale podejmują działania polegające na krzewieniu polskiej kultury i utrzymywaniu pamięci o pięknej historii miasta.
Jednym z takich działań są próby odzyskania kościoła pw. Marii Magdaleny – oto fragment wystosowanego przez mieszkańców Lwowa apelu – aby nie przedłużać i tak wydłużonego artykułu, zainteresowanych zachęcam do odwiedzenia strony do której link podaję:
„Polacy we Lwowie proszą Was o poparcie!
Nie oddamy kościoła Marii Magdaleny we Lwowie!
Decyzją Rady Miasta Lwowa, z 11 marca 2010 r. kościół św. Marii
Magdaleny, znajdujący się przy ul. Bandery 8, został na 20 lat
przekazany do dyspozycji sali muzyki organowej i kameralnej we Lwowie,
na zasadach nieodpłatnego wynajmu. Nie zostały uwzględnione potrzeby
rzymskokatolickiej wspólnoty parafialnej i wieloletnie starania o
zwrot lub korzystanie na równoprawnych warunkach ze swojej prawowitej
własności. […]”
http://www.warsztatyidei.pl/petycje/polacy-we-lwowie-prosza-was-o-poparcie.html
Drugim, nieco bardziej optymistycznym elementem lwowskiej polskości jest drużyna piłkarska Pogoń Lwów. Lwowski Klub Sportowy został założony w 1904 roku i miał charakter wielosekcyjny. Był jednym z pierwszych 3 polskich klubów powstałych na ziemiach polskich. W okresie międzywojennym był najlepszym i najbardziej utytułowanym polskim klubem sportowym (w różnych dyscyplinach). Warto dodać, że sekcja piłkarska Pogoni nigdy nie spadła z ekstraklasy! Działacze klubu współtworzyli Polski Związek Piłki Nożnej, w roku 1911, a także po odzyskaniu przez Polskę niepodległości.
Ku wielkiej radości Polaków, z inicjatywy Grzegorza Opalińskiego, polskiego konsula we Lwowie oraz Polaków ze Lwowa Pogoń Lwów została reaktywowana w roku 2009. Aktualnie klub wynajmuje boisko od miejscowego ukraińskiego zespołu Dynamo, ale planuje się wybudować stadion „Orlik” dla polskiej młodzieży lwowskiej. Mimo wieloletniej przerwy w uczestniczeniu w rozgrywkach polskiej ekstraklasy klub zajmuje 27. miejsce w tabeli wszech czasów. Miejmy nadzieję, że dalszy rozwój klubu będzie możliwy!
Możemy również pomóc Pogoni w zdobyciu kompletu strojów piłkarskich dla całej drużyny, a także innych przydatnych akcesoriów.
Wystarczy oddać głos na POGOŃ LWÓW i dzięki temu przyczynić się do jej zwycięstwa:
Tutaj filmik instruktażowy:
http://www.youtube.com/watch?v=wCLH04iMdyU
Wchodzimy na http://www.neosport.pl –> na dole strony są różne zakładki, w tym KONKURSY. Po wejściu wystarczy kliknąć pierwszy konkurs z góry i zagłosować! (więcej informacji w filmiku).
Jak widać we Lwowie sporo się dzieje. Z tego miejsca, już teraz pragnę Was zachęcić gorąco do wzięcia udziału w przyszłorocznej Akcji Paczka. Pokażmy mieszkającym we Lwowie Polakom, że nie są sami!
phm. Sebastian Grochala HR
