Jakie idee świecą w Parlamencie

Szukając w Internecie informacji na temat partii i klubów poselskich w polskim parlamencie, ciężko jest znaleźć informacje precyzujące poglądy polityczne tych grup ludzi. W dużej mierze natrafia się na dość ogólne stwierdzenia, takie jak „(nazwa partii) chce silnej Polski” lub „(nazwa partii) jest za wzmocnieniem polskiej pozycji w (Europie, świecie itd.)”. Rzeczą logiczną jest, że tego chce każdy świadomy obywatel Polski, zdający sobie sprawę ze ścisłego powiązania swojego dobrobytu z losami państwa. W poszukiwaniu konkretów zagłębiłem się w treści kilku programów politycznych. Konkrety owszem, były… lecz sukces okazał się połowiczny, ponieważ aby wydobyć na światło dzienne treść należało przekopać ogromne pokłady słów i zdań. Znalazł się też jeden „program polityczny” o bardziej lakonicznej formie przekazu – były to postulaty Ruchu Palikota (w moim mniemaniu było tego za mało, by nazwać je programem, stąd cudzysłów). Zanim przejdę do poglądów poszczególnych partii, chciałbym podsumować moje spostrzeżenia, które nasunęły mi się podczas zbierania informacji. Ująłem je w punktach – w opozycji do morza słów w programach politycznych.

Spostrzeżenia:

• Na pierwszy rzut oka partie walczą o poparcie poprzez bogatą szatę graficzną swoich stron internetowych oraz sugestywne zdjęcia (piękne zdjęcia: twarzy członków partii, flag, zakładów przemysłowych, a nawet harcerzy stojących na warcie itp.) oraz niewiele mówiące sugestywne hasła, np. „Nowoczesna Polska”.
• Wiele trudu trzeba sobie zadać, żeby odnaleźć programy polityczne w witrynach partii (nie ma prostych linków na pierwszych stronach).
• Podobnie jest ze znalezieniem informacji ideowych o partiach na ich własnych stronach (albo brak tych informacji).
• Konkrety w programach politycznych są przysypane masą słów, które niewiele wnoszą do tematu (oprócz PSL i Ruchu Palikota).
• W programach politycznych starszych partii bardzo mocno są podkreślane sukcesy z dawnych lat.
• W programach politycznych niektórych partii znajdują się często podkreślane błędy partii przeciwnych (to prawda, że ważne jest wyciąganie wniosków z błędów innych, ale program polityczny nie jest od wytykania tylko zaradzania tym błędom).

Moim zdaniem program polityczny powinien być zwięzły, zawierający konkrety i dotyczyć działań przyszłych (bez gloryfikacji przeszłości). Mam wrażenie, że taka forma programów zmusza mniej dociekliwych wyborców do dokonywania wyboru na podstawie reklamówek partii.

Partie w parlamencie – przegląd ideowy

(Kolejność partii podaję zgodnie z ilością mandatów poselskich w parlamencie.)

Platforma Obywatelska – partia centroprawicowa o charakterze konserwatywno-liberalnym, chrześcijańsko-demokratycznym.  PO, z punktu widzenia społecznego, jest partią konserwatywną, czyli popierającą tradycyjne wartości i normy obyczajowe. Platforma przyjmuje wartości chrześcijańskie i uznaje je za podstawę wartości tak w Polsce, jak w Europie. Dobro narodu jako ogółu jest ważniejsze, niż dobro poszczególnych jednostek.  Platforma sprzeciwia się związkom homoseksualnym oraz aborcji na żądanie. Pod względem gospodarczym wyznaje zasady liberalne: państwo ogranicza swoją ingerencje w wolny rynek. Partia opowiada się za podatkiem liniowym (każdy obywatel ma tę samą stawkę podatkową). Platforma stawia sobie za cel wspierania przedsiębiorstw. Charakteryzując tę partie musiałem się wesprzeć innymi źródłami, niż dokumenty wydane przez Platformę, gdyż nie mogłem takich znaleźć (nawet cele statutowe dokładnie nie prezentują poglądów partii).

Prawo i Sprawiedliwość – partia prawicowa o charakterze konserwatywnym i chrześcijańsko-demokratycznym. Poglądy społeczne PO i PiS są dość podobne lecz Prawo i Sprawiedliwość ma poglądy bardziej konserwatywne, niż Platforma Obywatelska. Myślę, że odnosi się mocniej do wartości chrześcijańskich (jednym z odstępstw jest chęć wprowadzenia kary śmierci) i narodowych. Podkreśla, że ważne jest dbanie o silną pozycję rodzin i pomoc ze strony państwa – jest to nawet jeden z celów statutowych. Dla PiS ważne jest, by każdy obywatel miał równe szanse rozwoju (awansu społecznego) i dostępu do oświaty. Za właściwe podejście do kwestii gospodarczych uważa społeczną gospodarkę rynkową (państwo może ingerować w rynek w celu zwiększenia produktywności słabszych gałęzi rynku). Sprzeciwia się prywatyzacji strategicznych spółek państwa. Opowiada się za podatkiem progresywnym.

Ruch Palikota – partia lewicowa pod względem ideowym, a liberalna pod względem gospodarczym. Składa się w dużej mierze z przedsiębiorców. Na podstawie zachowań członków Ruchu Palikota można wnioskować, że partia ta wyznaje wolność obyczajową. RP wystawił, jako swój program polityczny, 35 postulatów. Partia ta jest zaciekle antyklerykalna, chce państwa czysto świeckiego i zerwania wszystkich powiązań państwa z Kościołem. Nie zgadza się na finansowanie nauczycieli religii oraz lekcje religii w szkołach. Jest za legalizacją związków partnerskich (również homoseksualnych), aborcji na żądanie, zapłodnienia in vitro oraz legalizację „miękkich narkotyków”. RP chce zmniejszenia wydatków na wojsko na rzecz wydatków na kulturę i zaprzestanie misji wojskowych. To ugrupowania opowiada się też za zniesieniem Senatu. Od strony gospodarczej RP chce zmniejszenia biurokracji i ułatwienia obywatelowi załatwiania spraw w urzędach. Opowiada się za społeczną gospodarka rynkową oraz popiera podatek liniowy.

Polskie Stronnictwo Ludowe – partia centrowa proludowa i prorolnicza o charakterze chrześcijańsko-demokratycznym. PSL podkreśla, że naród to wartość najwyższa. Wnioskując z programu politycznego, i niektórych wypowiedzi posłów, partia ta wyznaje wartości katolickie (sprzeciwia się karze śmierci, legalizacji eutanazji i aborcji na żądanie, rejestracji związków homoseksualnych) i kładzie duży nacisk na wspieranie polskich rolników. Ważnym kierunkiem w polityce PSL jest wzmacnianie ochrony socjalnej obywateli (m. in. wspieranie służby zdrowia i systemu edukacji, wyrównanie szans edukacyjnych, usprawnienie systemu emerytalnego, wsparcie rodzin). Największy nacisk PSL kładzie na politykę rolną (rozwiązania pozwalające na rozwinięcie rolnictwa) i politykę gospodarczą (podaje potrzebne działania w czasie kryzysu). Sprzeciwia się podatkowi liniowemu.

Sojusz Lewicy Demokratycznej – partia  lewicowa o charakterze socjaldemokratycznym i socjalliberalnym. Partia odnosząca się do idei socjalistycznych (delikatny temat, w Polsce to stwierdzenie kojarzy się dość jednoznacznie. Nie będę rozstrzygał czy skojarzenie to jest słuszne w stosunku do SLD). Za cel główny SLD stawia sobie sprawiedliwość społeczną, czyli ogólnie rozumianą równość grup społecznych, a co za tym idzie dostępność wszystkich niezbędnych dla współczesnego życia zabezpieczeń socjalnych, takich jak państwowa opieka zdrowotna oraz ogólnodostępna i bezpłatna oświata. Jeśli chodzi o poglądy społeczne, to SLD wyznaje wolność sumienia, religii i tolerancję poglądów.  W dużym uproszczeniu: każdy może robić wszystko, na co pozwala mu sumienie i czego nie zabrania prawo. W myśl zasady szeroko rozumianej równości partia ta dąży do równouprawniania kobiet i mężczyzn oraz stara się przeforsować legalizację związków partnerskich (również homoseksualnych). Państwo, według SLD, powinno być tylko świeckie, bez żadnych powiązań z jakąkolwiek religią (w myśl wolności religii). Patria popiera aborcję na żądanie i zapłodnienie in vitro (finansowane ze środków państwa). Jednym z celów SLD jest zniesienie ubóstwa, dla tego ważnym postulatem jest walka z bezrobociem i pomoc państwa w zapewnieniu  zatrudnienia.  Partia opowiada się za społeczną gospodarką rynkową i opowiada się za podatkiem progresywnym od dochodów osobistych.

Solidarna Polska – partia prawicowa. Powstała z inicjatywy posłów, którzy odeszli z PiS, więc można zakładać, że poglądy są dość podobne. Do tej pory partia nie opracowała programu.

Choć niektóre partie ideowo mogą nam być bliższe lub dalsze, to w moim mniemaniu w dzisiejszych czasach – kryzysu elit rządzących – nie można zawierzać tylko ideom partii. Należy także patrzeć na ludzi, którzy owe idee reprezentują. Naszym zadaniem i w naszym interesie jest zadbanie, by osoba (lub grupa osób, czyli partia), którą obdarzymy zaufaniem, była porządna i uczciwa i nie rzucała słów na wiatr.

Która partia jest najbliższa ideowo harcerstwu? Myślę, że powinnyście ocenić sami. Polityka bywa często kwestią sporną i nie chcąc nikogo urazić, nie wyrażę swojej opinii w tym temacie publicznie. Trzeba dokonywać wyborów politycznych samodzielnie, czytając, obserwując i wyrabiając sobie własną opinię.

Ćw. Aleksander Wardęszkiewicz